Sessizce Yaşanan Bir Sorun: Vajinismus

 Vajinismus, birçok kadının yaşadığı ancak konuşmaktan çekindiği bir cinsel sorun olarak karşımıza çıkar. En basit haliyle, vajinal birleşme denemelerinde bedenin istemsiz şekilde kasılması ve buna eşlik eden yoğun korku ya da kaygı hali olarak tanımlanabilir. Bu durum sadece cinsel ilişki sırasında değil, jinekolojik muayene ya da tampon kullanımı gibi durumlarda da ortaya çıkabilir. Önemli olan nokta şudur: Vajinismus kişinin isteksizliğiyle ya da “yapamamasıyla” ilgili değildir; bedenin verdiği otomatik bir tepkidir.

Uzun yıllar vajinismus yalnızca kasların kasılmasıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak günümüzde uzmanlar bunun çok daha karmaşık bir durum olduğunu kabul etmektedir. Yapılan çalışmalar, vajinismus yaşayan kadınların çoğunda asıl belirleyici etkenin acı beklentisi, korku ve kaygı olduğunu göstermektedir. Yani beden, zihinde oluşan “canım çok yanacak” ya da “kontrolü kaybedeceğim” gibi düşüncelere karşı kendini korumaya çalışır. Bu süreç genellikle farkında olmadan gelişir ve zamanla bir kısır döngü hâlini alabilir.

Vajinismus bazen diğer cinsel ağrı sorunlarıyla karıştırılabilir. Bu nedenle doğru değerlendirme büyük önem taşır. Uzmanlar, her vajinismus vakasında mutlaka fiziksel bir neden bulunmadığını, psikolojik ve duygusal süreçlerin de dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Toplumda cinsellikle ilgili yanlış bilgiler, ayıp ve suçluluk duyguları, korkutucu anlatılar ya da geçmişte yaşanan olumsuz deneyimler bu sorunun gelişmesine zemin hazırlayabilir. Bu durum zamanla kişinin kendine olan güvenini azaltabilir ve ilişkilerde iletişim sorunlarına yol açabilir.

İyi haber şu ki vajinismus tedavi edilebilir bir durumdur. Özellikle Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT),  tedavide sık kullanılan ve etkili olduğu gösterilen yöntemlerden biridir. Bu terapi sürecinde kişi, cinsellikle ilgili korkularını ve yanlış düşüncelerini fark etmeyi, bedenini daha iyi tanımayı ve kaygıyla baş etmeyi öğrenir. Küçük, güvenli ve kişinin hızına uygun adımlarla ilerlenen bu süreçte birçok kadın kısa sürede olumlu değişimler yaşayabilmektedir.

Sonuç olarak vajinismus, utanılacak ya da kader olarak görülecek bir sorun değildir. Doğru destek alındığında çözülebilen ve kişinin yaşam kalitesini belirgin şekilde artıran bir iyileşme süreci mümkündür. Bu konuda yardım aramak bir zayıflık değil, aksine kişinin kendine ve bedenine verdiği değerin önemli bir göstergesidir.

Kaynakça APA 7

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). APA Publishing.

Binik, Y. M., & Hall, K. S. (2014). Vaginal penetration pain disorders: Classification, diagnosis, and treatment. Journal of Sex & Marital Therapy, 40(4), 291–308. https://doi.org/10.1080/0092623X.2013.811452

Özdemir, S., & Çiftçi, A. (2019). Ağrılı genital cinsel aktivite ve vajinismus tanısında yaşanan güçlükler. Klinik Psikiyatri Dergisi, 22(1), 68–76.

Yılmaz, E., & Kaya, F. (2024). Vajinismus ve bilişsel davranışçı terapi üzerine bir derleme. International Journal of Social Sciences and Humanities Research, 11(2), 145–158. https://doi.org/10.5281/zenodo.13769810